sizin hamraz

سینما – تیاتر عرصه سینین آدلیم هنرمندی :

              آتش تقی پور

آذربایجانین سینما – تئاتر عرصه سینین تاریخ بویو آدلیم – آدلیم هنرمند لری اولموشدور. میرزه باقیر حاجی زاده ؛ صمد صباحی ؛ محرم بسیم ؛ محرم زینال زاده ؛ رضا ناجی ؛ محمد علی رشدی ؛ و... کی اونلارین هر بیریسی دوغرودان – دوغروسو ان گوونمه لی شخصیت لریمیزدن اولموشلار . همین عرصه نین بو گونکو فعال اشتراکچی لاریندان اوستاد آتش تقی پورو دا گوسترمک اولار کی بو گونه قدر اونلار فیلم هابئله سریاللارینین تاماشاچیسی اولموشوق .

اوستاد آتش تقی پور گونش ایلی 1324 ینجی ایل خوی شهرینین هنده ورنده آنادان اولموشدور . البته بیلیریک کی خویون سینما – تئاتر تاریخیمیزده دانیلماز رولو اولموشدور .نییه کی اورادان بهروز وثوقی کیمی دونیا شهرتلی هنرمند باش قالدیرمیشدیر . ائله آتش ده همین شهردن قووزانمیشدیر . او هنر سئورلیک پایین اوز آتاسیندان کسب ائتمیشدیر . نییه کی آتاسی اوز زامانیندا خویدا تانینمیش هنرمندلردن ایدی کی ؛ بول – بول تیاتر اجرالاری اولموشدور .

تاریخ انقلاب آذربایجان و خوانین ماکو

در مورد انقلابات تاریخ معاصر آذربایجان کتابهای و مقالات کم و بیشی در چندین سال اخیر به رشته تحریر در آمده است که یکی از آنها کتابی است که بسان نویسنده آن نام و یادشان به بوته نسیان و فراموشی سپرده شده است . " تاریخ انقلاب آذربایجان و خوانین ماکو " اثر مرحوم حاج محمد رحیم نصرت ماکوئی  المشتهر به " نصرت الملک"می باشد . این کتاب سرگذشت چندان خوبی ندارد . چنانکه مولف کتاب خود در مقدمه نیز صراحتا به این موضوع می پردازد. کتابی که اینک در دسترس است بنا به اظهار مولف مرحوم آن در 88 سال قبل یعنی در سال 1345 هجری در تهران نوشته شده اما در حین چاپ متاسفانه در اثر غفلت گم و گور شده بود تا اینکه مولف دانشمند آن دوباره با مراجعه به حافظه تاریخی و مستنداتی که در دسترس بود مجددا در سال 1373 هجری یعنی در 60 سال قبل به تحریر آن موفق گردیده است .

در غیاب استاد عباس شب خیز قراملکی

استاد عباس شب خیز قراملکی یکی از شعرای مرثیه گوی و انقلابی تبریز دیگر چند روزی است که جایش در میان شعرا و مداحان خالی می باشد . آن مرحوم در سال 1330 شمسی در محله قرامک که آنروز از روستاهای مجاور بود دیده به هستی گشود و بیشتر عمر خود را در آن محله قدیمی سپری کرد .شادروان شب خیز ابتدا در ارتش نام نویس کرد اما بعدها گویا استعفا داده و به شغل آزاد روی آورد . از این شاعر خوش مشرب چندین مجموعه شعر به زبان مادری شاعر و فارسی به یادگار مانده که امید می رود بقیه اشعارش نیز تدوین و چاپ شوند .

یک نوشته نو یافته از صمد بهرنگی

نیسان

روزهای باران در آذربایجان

سه چهار سال قبل که یکی دیگر از نوشته های مهجور مرحوم صمد بهرنگی را یافتم همچون امروز بسیار شاد و خرم بودم . همین که  آن نوشته را دیدم به مجموعه آثارش رجوع کردم و تا دیدم جایش در آنجا خالی است گوشی را برداشته به مرحوم اسد بهرنگی زنگ زده و خواستم آن خبر خوش را به ایشان نیز بگویم . شاید ایشان بیشتر از من خوشحال شدند و افزودند آنچه من به آنها دسترسی داشته ام همین ها است . البته چند یادداشت و نوشته دیگر را نیز پیدا کرده ام که انشاا... آنها را نیز در جلد سوم جای خواهم داد . دریغا که پس از فوت مرحوم اسدبهرنگی نیز ای بسا نوشنه های صمد و خود اسد نیز به بوته نسیان و فراموشی سپرده شد !

 آشنایی با خانواده تربیت تبریزی

        با تاکید بر زندگی مرحوم میرزا رضا خان تربیت

خدمات فرهنگی خاندان جلیل القدر تربیت به فرهنگ آذربایجان بدون اغراق مستغنی از هر نوع تعریف و تمجید می باشد . چنانکه نوشته اند این خاندان یکی از خانواده های سرشناس و فرهنگی در تاریخ بود که تاریخ ایران را همیشه به وجود خود مفتخر نموده اند . سرشناس ترین فرد این خانواده گرامی مرحوم میرزا محمد علی خان تربیت بود که نام نامی اش همیشه همگام با تاریخ معارف آذربایجان به همراه است . تربیت ها فرزندان میرزا صادق تربیت  و بقول خود تربیت و از فرزندان میرزا مهدی خان منشی معروف نادر شاه و نسب ایشان به چند پشت به منشی مشهور پادشاه افشار که مولف تاریخ جهانگشای نادری و دره نادری است می رسد .  در شناختن کتاب و مولفین آن به اندازه ای مهارت داشت که خارق العاده  بود و موجب تحیر میگردید .

               قیش و چیلله رحمتلی عباس صابری نین شعرینده

چاغداش آذربایجان شاعیرلرینین فلاکت هابئله محرومیت چکن لریندن رحمتلی تبریزلی عباسعلی علیزاده صابری نی ده گوسترمک اولار. عومرونون بیر چوخ حیصه سینده بوغازیندان شیرین سو گئتمه ین شاعیر صابری ؛ گونش ایلی 1302 ده شانلی تبریزیمیزده آنادان اولوب؛ بئش ایل اسکی مکتب لرده بئش ایل ایسه او دوورون یئنی اصول داشیان مکتب لرینده تحصیل آلدیقدا بیزه معیین اولمایان سببلر اساسیندا درسی بوراخیب؛ بازارا اوز گتیریر. او؛ حله گنج چاغ لارین کئچیریردی کی؛ آذربایجانین اوجسوز- بوجاقسیز ادبیاتی ایله تانیش اولوب یاواش-یاواش دانیشدیغی دیلده اجتماعی مضمون داشیان شعرلر قوشوب یازدی.

 دورد یئنی نشر اولان کیتاب

سون آیلار و گونلرده گوزلریمیز دورد کیتابین نشری ایله ایشیق لانمیشدیر . بو یازیمیزلا برابر همین کیتابلاری قیسا اولموشسادا ؛ تانیتماق ایستردیم .

اوستاد رضا ایتگین دونیاسین دگیشدی

رضا همراز

تاسف لر له اوستاد رضا اسلام طلب اکبری کی دوستلار و ادبیاتچی لار ایچره داها آرتیق رضا ایتگین آدی ایله تانینمیشدیر .؛ چرشنیه گونو90/9/23  ده گئجه چاغی دوغولدوغو شهرده فانی دونیادان باقی دونیایا کوچموشدو . او رحمتلی گونش ایلی 1316 ینجی ایل تبریزین جامیش آوان محله سینده کربلایی غلامحسین مسگرین عائیله سینده دونیایا گوز آچیب ؛ عومرونون سون چاغینا قدر ده ائله همین محله ده یاشامیشدیر . او مرحوم بیر مدت خسته اولدوغو ایچون دوستلار جمعینده یا همان ادبی درنک لرده اشتراک ائده بیلمه میشدیر . اوستاد رضا ایتگینین تورپاغا تاپیشیریلما مراسمینده بیر چوخ جماعت له شاعیرلر و ادیبلر ده او جمله دن ایران جوذامی لرین آتاسی لقب تاپان اوستاد دوقتور مبین ؛ اوستاد عباس شاهین ؛ جواد کسگین ؛ احمد خانی ؛ حسن بابایی ؛ مجید رضا زاد عمو زین الدینی و ... اشتراک ائتمیشلر . مع الاسف بو قوجامان شاعیری عائله سی تبریزین  وادی رحمت قبرستانینین هنرمندلر بولومونده تورپاغا تاپیشیرماغا جان آتسالاردا موفق اولا بیلمه میشدی لر . سئوینیریک کی اوستادین سون شعرین بیرینجی دونه اولاراق وئبلاقیمیزدا تقدیم ائدیریک . روحو شاد تانری سینین قورتولماز رحمتینده .

 عزیز و حورمتلی اوستادیم یحیی شیدانین اولومو مناسبتی ایله

آلدین الدن آ فلک سئوگیلی جانانیمیزی

ائلین همدردی اولان شیدا تک انسانیمیزی

باغریمیز قانیدی چوخدان داها حاجت یوخودو

تزه د ن قان ائده سن بو دل سوزانیمیزی

گولر اوزلو گولودو شیدا بو ائللر آراسی

حیف سولدوردو اجل عطرلی ریحانیمیزی

بورودو غصه یامان شعر و ادب محفلی نی

بیلمم هاردان آراماق مهر و وفا کانیمیزی ؟

او اولان یئرده صداقت واریدی عشق حاکیم

چولقادین ماتمه سن محفل عرفانیمیزی

شعریده مومکن ائدردی هر او مومکون سوز ایشی

نییه آلدین الیمیزدن بئله امکانیمیزی ؟

مرد میدان ایدی شیدا ادبه زینت ایدی

شوم الین پوزدو عجب زینت میدانیمیزی

هر ادب اهلی ووروب کونلونه بایراق قارادان

گوستریر بو قارا ایز دیلده کی حرمانیمیزی

داها انسانلیق آدین بیر بئله " ایتگین " چکمه

کی اجل اوولادی " شیدا " کیمی انسانیمیزی .

حاج حسین صحاف

... ولی نظیر ( فضولی ) است ( خازن ) و ( صراف )

چنانکه تالی ( لعلی ) ؛ ( کریمی ) و ( صحاف )

اوستاد شهریار

آذربایجان ادبیاتی نین گوزه گلیم و یانیقلی نووحه یازان شاعیرلرینین بیریسی ده اهل بیت شاعیری رحمتلی حاج حسین آقا صحاف اولموشدور . خوشبخت لیک له بو جوشغون طبعه مالیک اولان شاعیریمیزین شعرلرینین بیر چوخ حیصصه سی چاپ و یاینلانمیشدیر . آنجاق دئمه لی ییک کی صحافین میللی شعرلری بو گونه کیمی لیریک شعرلری و باشقا شعرلری ایله برابر تاسف له بیر یئره توپلانمامیشلار . محرم آیی نین ایکینجی دهه سینده قرار تاپماغیمیزا گوره بو اهل بیت شاعیریمیزین ده آدین یاد ائده رک ؛ بیر سیرا دوورو مطبوعاتدا نشر اولان شعرلری ایله ترجمه حالینین اوخوماغینا سیزی قوناق ائتمک ایسته ردیم . روحو شاد ؛ مزاری جنت اولسون .

چند کتاب چاپ جدید  ؛ یئنی چاپ اولان بیر نئچه کیتاب

1-  تورکی غلام :

" تورکی غلام " الیمه یئتیشن بیر نووحه کیتابی دیر کی 90 ینجی ایلین ایلک گونلرینده بازارا یول تاپمیشدیر . بو کیتاب شهریمیزین باجاریقلی و نسبتا تانینمیش شاعیری قهرمان حیدر خطیبی نین بیر سیرا مرثیه لرین و نوحه لرین احتواء ائدیر کی گوزل شکیل ده چاپ و یاینلانمیشدیر . شاعیریمیز اوستاد قهرماندان اونجه مستضعف لر نیسگیلی ؛ قویروقلو اولدوز ؛ حیدر بابام و بیر باشقا کیتابین اوخوجوسو اولوب ؛ آرا – سیرا شعرلریندن ده مطبوعاتدا گوروب اوخوموشوق . بو شاعیرین دئدییمیز کیمی باشقا کیتابلارین و شعرلرین اوخوساقدا ؛ اونون فرقلی طرزده نشر اولان گوزل بیر کیتابی ایله قاباق قارشی دا دایانیریق . شاعیریمیز گویا بیر زاماندیر کی تبریزده اوز وئرن تانباکی حرکاتین دا اوز آنا دیلینده نظمه چگیب ؛ گئجه – گوندوز اوستونده ایشله ییر  کی آرزی ائدیریک تئزلیک له ایشیق اوزو گوره بیلسین . " تورکی غلام " 514 صحیفه ده ؛ جیبی قطعینده ؛ تبریزین نشر کمانه سی واسطه سی ایله گوزل کیفیت ده نشر اولموشدور .